Халықтың өтініші нақты жұмысқа ұласуы керек

Сұхбат беруші: Садуақас Алмат Маратұлы, Тараз қалалық мәслихаты депутаттығына №5 бірмандаттық сайлау округі бойынша кандидат.
Сұрақ: «Алтын көпір: халық үні – билік назарында» деген тұжырымның мәні неде?
Жауап: Мен үшін бұл атау халық пен мемлекеттік органдар арасындағы тұрақты байланысты білдіреді. Тұрғын мәселе көтерген кезде оның өтініші тек қабылданып қана қоймай, тиісті мекемеге жетіп, қаралу барысы туралы ақпарат қайтып келуі керек. Халық мәселені айтады, жауапты орган өз құзыреті шегінде жауап береді, ал депутат осы процестің ашық әрі жүйелі жүруіне ықпал етеді.
Сұрақ: Журналистика саласындағы тәжірибеңіз депутаттық қызметке қалай ықпал етуі мүмкін?
Жауап: Журналистикада жүргенде әртүрлі адамдармен сөйлесуге, мәселенің мән-жайын анықтауға, бірнеше тараптың пікірін тыңдауға тура келеді. Ең маңыздысы – ақпаратты тексеру және мәселені нақты дерекпен жеткізу. Өңірлік коммуникациялар қызметіндегі жұмысым мемлекеттік органдар мен қоғам арасындағы ақпарат алмасудың маңызын көрсетті. Бұл тәжірибе тұрғындардың өтінішін сауатты жинақтауға және жауапты органға түсінікті түрде жеткізуге көмектесуі мүмкін. Сонымен бірге журналистика мен депутаттық қызметтің міндеттері бөлек екенін түсінемін: мәслихат депутаты заңда белгіленген өкілеттік шегінде жұмыс істеуі керек.
Сұрақ: №5 сайлау округіне қандай аумақтар кіреді?
Жауап: Бағдарламада Шалғай Қарасу, Құмшағал, Түрксіб, Сұлутөр және Кемел аумақтары, сондай-ақ Прибалхашский көшесі мен оған іргелес көшелердегі тұрғын үйлер қамтылған. Әр аумақтың өзіндік ерекшелігі бар. Бір жерде жол жөндеу мәселесі маңызды болса, басқа жерде ауызсу қысымы, қоғамдық көлік, көше жарығы немесе әлеуметтік нысандарға қолжетімділік өзекті болуы мүмкін. Сондықтан барлық аумаққа бірдей шешім ұсыну дұрыс емес. Алдымен тұрғындардың нақты сұранысын жинап, әр мәселені жеке зерделеу қажет.
Сұрақ: Жол мәселесіне қатысты қандай нақты көшелер аталады?
Жауап: Шалғай Қарасуда Целиноград көшесі, Лукманов көшесінің тұйық және өтпе жолдары, Шалғай Қарасу көшесі көрсетілген. Құмшағалда Бейбарыс сұлтан, Ақжар, Ақсарай, Назқоңыр, Ілияс Жандосов, Ақсу-Жабағылы, Сұлусай, Серпер, Тұмарлы және басқа көшелердің жол сапасын жақсарту мәселесі қамтылған. Түрксібте Атантай Қасенұлы, Жүніс Асабаев, Қарой, Гагарин, Торғай, Ғибрат, Қамқалы, Қызылтас, Алтынқорған көшелерінің қажеттіліктерін зерделеу көзделген. Сұлутөр мен Кемелде жолдарды кезең-кезеңімен жөндеу және асфальттау жобаларын бюджеттік жоспарға енгізу мәселесін көтеру ұсынылады.
Сұрақ: Бұл жұмыстардың барлығы бірден орындала ма?
Жауап: Жоқ, мұндай уәде беру дұрыс болмас еді. Жол жөндеу үшін техникалық тексеру, жобалық құжаттама, қаржыландыру және басқа рәсімдер қажет. Депутат барлық жұмысты өзі орындай алмайды және бюджетке қатысты шешімді жеке қабылдамайды. Оның міндеті – тұрғындардан түскен өтініштерді жинақтау, басым учаскелерді анықтауға ықпал ету, жауапты мекемелерге сауал жолдау және мәселені мәслихат деңгейінде көтеру.
Сұрақ: Коммуналдық инфрақұрылым бойынша қандай мәселелерді көтеруді жоспарлайсыз?
Жауап: Шалғай Қарасу мен Құмшағалда ауызсу жүйесінің сапасы, су қысымы мен үздіксіз берілуі; Түрксіб, Сұлутөр және Кемел аумақтарындағы инженерлік желілердің жағдайы; газдандыру толық аяқталмаған көшелер; электр желілерінің жүктемесі мен трансформаторлардың қуаты бағдарламада көрсетілген. Бұған қоса кәріз жүйесін тарту, коммуналдық желілерді жаңғырту және жаңбыр немесе еріген қар суы жиналатын көшелерде су бұру жүйесін ұйымдастыру қажеттілігі қарастырылған.
Сұрақ: Әлеуметтік нысандар бойынша қандай бағыттар бар?
Жауап: Балалар саны мен мектептердің оқушы қабылдау мүмкіндігін зерделеу, орын тапшылығы анықталса жаңа мектеп немесе қосымша корпус қажеттілігін көтеру қарастырылған. Мемлекеттік балабақшаларға сұранысты анықтау, медициналық пункт немесе дәрігерлік амбулатория ашу қажеттілігін негіздеу, медициналық ұйымдардың мамандармен және құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілу мәселесін назарда ұстау да қамтылған. Балалар мен жасөспірімдерге арналған спорт, мәдени және қосымша білім беру үйірмелерінің қолжетімділігі де маңызды.
Сұрақ: Тұрғындар жұмыстың нәтижесін қалай бақылай алады?
Жауап: Бағдарламада «Цифрлық округ» қоғамдық мониторинг жүйесін қалыптастыру бастамасы бар. Жол, жарық, ауызсу, газ және абаттандыру мәселелерін интерактивті картаға енгізу, өтініш мәртебесін «тіркелді», «қаралуда», «шешілді» деп көрсету мүмкіндігі қарастырылады. Сонымен қатар әр аумақта кездесулер өткізу, «Ауладағы ашық диалог» форматын ұйымдастыру және әр тоқсан сайын тұрғындар алдында ашық есеп беру ұсынылған.
Округ тұрғындарымен байланысты қалай тұрақты етпексіз?
Бағдарламада әр аумақта тұрақты кездесулер өткізу және «Ауладағы ашық диалог» форматын ұйымдастыру ұсынылған. Мұндай кездесулерде тұрғындар мәселені тікелей жеткізіп қана қоймай, жауапты мемлекеттік орган өкілінен түсініктеме ала алады. Кездесу қорытындысы тіркеліп, өзекті сұрақтар бойынша депутаттық сауал жолдануы мүмкін. Кейін тұрғындарға мәселенің қай кезеңде тұрғаны туралы кері байланыс берілуі керек. Байланыстың тұрақтылығы дегеніміз – бір кездесумен шектелмей, көтерілген сұраққа қайта оралу.
Депутаттық сауалдан кейін қандай жұмыс атқарылуы қажет?
Сауал жолдау – мәселені шешу жолындағы бір кезең. Алдымен жауапты мекеменің жауабын мұқият қарап, онда көрсетілген ақпаратты тұрғындарға түсіндіру керек. Егер жауап мәселенің мәнін толық ашпаса, қосымша ақпарат сұрату немесе мәселені мәслихаттың тұрақты комиссиясында көтеру мүмкіндігін қарастыруға болады. Ең бастысы, өтініш иесі өзінің мәселесі бойынша қандай әрекет жасалғанын білуі тиіс.
Бюджеттік жоспарлауда тұрғындардың ұсынысы қалай ескеріледі?
Бағдарламада қалалық бюджетті қалыптастыру және нақтылау кезінде әр аумақтың қажеттіліктерін ескеруге ықпал ету міндеті бар. Ол үшін алдымен ұсыныстарды жинақтап, олардың негіздемесін нақтылау қажет. Жол, құрылыс, коммуналдық желілер және абаттандыруға қатысты сұраныстар жауапты мекемелердің деректерімен толықтырылса, оларды талқылау жеңілдейді. Депутат мәслихаттағы талқылауларда округ тұрғындарының мүддесін көтере алады, бірақ бюджеттік шешімдер белгіленген рәсімдермен қабылданады.
Барлық мәселені бірден шешуге мүмкіндік болмаса, басымдық қалай анықталады?
Мұндай жағдайда мәселенің тұрғындарға әсері, қауіпсіздікке ықпалы, қайталану жиілігі және техникалық дайындық деңгейі ескерілуі керек. Әр аумақтың сұранысын бөлек қарастыру маңызды. Бір мәселенің өзектілігі жоғары болуы мүмкін, бірақ оны іске асыру үшін жобалық құжаттама қажет болуы ықтимал. Сондықтан тұрғындарға нақты жағдайды түсіндіріп, қандай кезеңдерден өту керегін ашық айту қажет.
Депутаттық есептің мазмұнында не болуы керек?
Есепте өткізілген кездесулер ғана емес, тұрғындардан түскен өтініштердің негізгі тақырыптары, жолданған депутаттық сауалдар, жауапты органдардың жауаптары және шешімін күтіп тұрған мәселелер көрсетілуі керек. Бағдарламада әр тоқсан сайын тұрғындар алдында ашық есеп беру ұсынылған. Есептің мақсаты – атқарылған әрекеттерді тізу емес, тұрғындарға жұмыстың нақты барысын түсіндіру.
Сіз үшін «Алтын көпір» ұстанымының ең маңызды өлшемі қандай?
Ең маңызды өлшем – тұрғынның өтініші жауапсыз қалмауы. Әр мәселе бірден шешіле бермеуі мүмкін, бірақ оның тіркелуі, тиісті органға жеткізілуі, ресми жауаптың алынуы және келесі қадамның түсіндірілуі қамтамасыз етілуі керек. Мен депутаттық жұмысты халық пен билік арасындағы байланыстың үзілмеуіне ықпал ету деп түсінемін. Бұл – тұрақты жауапкершілік пен ашық есептілікті талап ететін жұмыс.
Бұл мәселе бойынша тұрғындардың өтінішін жүйелеу, жауапты мекемеден ресми ақпарат алу және қаралу барысын ашық түсіндіру маңызды. Бағдарламада депутаттың міндеті мәселені көтеру, бюджеттік жоспарлау кезінде тұрғындардың мүддесін жеткізу және атқарылған жұмыстарға қоғамдық бақылауға атсалысу ретінде айқындалған. Сондықтан әр ұсыныстың мазмұны нақты болып, оның қай органның құзыретіне жататыны анық көрсетілуі керек.
Бұл мәселе бойынша тұрғындардың өтінішін жүйелеу, жауапты мекемеден ресми ақпарат алу және қаралу барысын ашық түсіндіру маңызды. Бағдарламада депутаттың міндеті мәселені көтеру, бюджеттік жоспарлау кезінде тұрғындардың мүддесін жеткізу және атқарылған жұмыстарға қоғамдық бақылауға атсалысу ретінде айқындалған. Сондықтан әр ұсыныстың мазмұны нақты болып, оның қай органның құзыретіне жататыны анық көрсетілуі керек.