ТҰРМЫС САПАСЫ КҮНДЕЛІКТІ ИНФРАҚҰРЫЛЫМНАН БАСТАЛАДЫ

Тұрғындардың өмір сапасы күнделікті пайдаланатын инфрақұрылымның жағдайымен өлшенеді. Үйден жұмысқа немесе оқуға шығу, қоғамдық көлікке жету, ауызсу мен электр қуатын тұрақты пайдалану, кешкі уақытта көшеде қауіпсіз жүру – мұның бәрі адамның күнделікті тіршілігіне тікелей әсер етеді. Тамабеков Асан Киргизбаевичтің №5 сайлау округіне арналған бағдарламасында қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру мәселелері негізгі бағыттардың бірі ретінде көрсетілген.
Бағдарлама Шалғай Қарасу, Құмшағал, Сұлутөр және оған іргелес аумақтардың қажеттіліктерін тұрғындармен бірлесе зерделеуге негізделген. Әр аумақтың ерекшелігі әртүрлі болуы мүмкін: бір жерде көше жолын жөндеу өзекті болса, басқа жерде қоғамдық көлік кестесі, аялдаманың жарықтандырылуы немесе инженерлік желілердің тұрақтылығы маңызды. Сондықтан ұсыныстарды нақты мекенжайлар мен тұрғындардың күнделікті сұранысына қарай қарастыру көзделеді.
Көшелер мен жолдардың жағдайы тұрғындардың қозғалысына, қауіпсіздігіне және әлеуметтік нысандарға қол жеткізуіне әсер етеді. Бағдарламада жөндеуді қажет ететін көшелерді тұрғындармен бірге анықтап, олардың жағдайына қарай басымдық тізімін қалыптастыру ұсынылған. Бұл ретте жол жабынының сапасы ғана емес, көлік қозғалысының қарқындылығы, мектептер мен қоғамдық нысандарға қатынау мүмкіндігі және жолдардың техникалық жағдайы да назарға алынуы тиіс.
Жол мәселесін талқылау кезінде тұрғындардың өтініштері нақты дерекпен толықтырылуы маңызды. Қай көшеде жолдың қай бөлігі жөндеуді қажет етеді, мәселе жылдың қай мезгілінде байқалады, көлік қозғалысына немесе жаяу жүргіншілерге қандай қиындық туындайды деген сұрақтарға жауап ізделуі керек. Мәселенің нақты орны көрсетілгенде, оны тиісті мекемеге жеткізу және техникалық тексеру жүргізу туралы ұсыныс жасау жеңілдейді.
Бағдарламада мектептер мен қоғамдық нысандар маңындағы жаяу жүргіншілер өткелдерін, тротуарларды және жол белгілерін реттеу мәселесі бөлек көрсетілген. Бұл бағыт әсіресе балалардың, қарт адамдардың және қозғалысы шектеулі азаматтардың қауіпсіз жүріп-тұруы үшін маңызды. Мектепке баратын жолда өткелдің көрінуі, тротуардың үздіксіздігі, жол белгілерінің болуы және көлік жүргізушілеріне ескерту құралдарының дұрыс орналасуы өзара байланысты.
Жол жөндеу жұмыстары басталғаннан кейін де бақылау қажеттілігі сақталады. Бағдарламада жөндеу сапасы мен белгіленген мерзімде орындалуына депутаттық бақылау жүргізу, қайта бұзылған немесе сапасыз орындалған учаскелерді анықтап, жауапты мекемелердің назарын аудару көзделген. Тұрғындардан түскен ақпарат кемшіліктерді тиісті органдарға жеткізуге мүмкіндік береді, ал техникалық қорытындыны мамандар береді.
Көшеішілік жолдардың барлығы бір уақытта жөнделуі мүмкін емес. Сондықтан асфальт төселмеген немесе жөндеуді қажет ететін учаскелерді кезең-кезеңімен тиісті бағдарламаларға енгізу жөнінде ұсыныстар жасау қарастырылған. Кезеңдік жоспарлау кезінде жолдың техникалық жай-күйі, тұрғындар саны, әлеуметтік нысандарға қатынау және көлік қозғалысының ерекшелігі ескерілуі мүмкін.
Жаңадан қалыптасып жатқан тұрғын үй аумақтарында жол мәселесі инженерлік инфрақұрылыммен қатар қарастырылуы керек. Бағдарламада көше жолдарын ретке келтірумен бірге жол жиегіндегі су ағатын жүйелерді қарастыру және көктемгі-күзгі кезеңдерде жолдардың жарамдылығын сақтау мәселелері қамтылған. Су бұру жүйесі ескерілмесе, жол жабынының бұзылуы және тұрғындардың қозғалысына қиындық туындауы ықтимал.
Қоғамдық көлік қолайлылығы округ тұрғындарының қала орталығына, жұмыс орындарына, оқу орындарына және әлеуметтік нысандарға қатынау мүмкіндігімен байланысты. Бағдарламада автобус қозғалысын таңертеңгі және кешкі жүктемеге сай ұйымдастыру жөнінде ұсыныстар енгізу көзделген. Жұмысқа және оқуға баратын адамдардың негізгі қозғалыс уақыты әртүрлі болуы мүмкін, сондықтан тұрғындардың өтініштерін жинақтау маңызды.
Шалғай аумақтардағы аялдамалардың жағдайы қоғамдық көлік қызметінің қолайлылығына әсер етеді. Аялдама павильонының болуы, жарықтандырылуы, жауын-шашыннан қорғайтын жабдықтардың жеткіліктілігі және жолаушылардың қауіпсіз күту мүмкіндігі назарда болуы тиіс. Әсіресе таңертең ерте немесе кешкі уақытта қатынайтын оқушылар, студенттер, жұмысшылар мен қарт адамдар үшін аялдама инфрақұрылымы маңызды.
Қоғамдық көлік мәселесін бағалағанда автобустың бар-жоғын ғана емес, қозғалыс аралығын және кестенің сақталуын да ескерген жөн. Кейбір аумақта маршрут болғанымен, автобустар арасындағы уақыт ұзақ болуы мүмкін. Бағдарламада қоғамдық көлік жетіспейтін немесе автобус аралығы ұзақ аумақтарды анықтап, тасымалдаушы мекемелер мен қалалық жауапты органдарға ұсыныстар жолдау көзделеді.
Қоғамдық көліктің сапасы автобустардың техникалық жағдайымен де байланысты. Тұрғындардан жиі түсетін өтініштерді жинақтау арқылы қозғалыс кестесінің сақталуы, автобустың жағдайы және қызмет көрсету сапасына қатысты қайталанатын мәселелерді анықтауға болады. Оқушылардың, студенттердің, қарт адамдардың және мүмкіндігі шектеулі азаматтардың көлік пайдалану кезінде кездесетін қиындықтары да бөлек ескерілуі тиіс.
Коммуналдық қызметтердің тұрақтылығы әр үйдің тұрмыс сапасына әсер етеді. Бағдарламада ауызсу, электр және газ желілеріне қатысты қайталанатын мәселелерді жауапты мекемелерге жеткізу ұсынылған. Су қысымының төмендеуі, электр қуатының үзілуі, газбен жабдықтау және инженерлік желілердің тозуына байланысты өтініштер нақты мекенжайы мен қайталану жиілігі бойынша жинақталуы керек.
Ауызсу мәселесін қарастырғанда судың берілуі, қысымы және қызметтің тұрақтылығы сияқты бірнеше көрсеткішке назар аударылады. Егер мәселе белгілі бір көшеде немесе бірнеше үйде қайталанса, тұрғындардың өтініштері нақты уақыт пен орын бойынша тіркелуі керек. Бұл ақпарат техникалық тексеру жүргізетін мамандарға мәселенің сипатын түсінуге көмектеседі.
Электрмен жабдықтау саласында қуаттың үзілуі немесе желілердің тозуына қатысты шағымдар туындауы мүмкін. Бағдарламада осындай қайталанатын мәселелерді жауапты мекемелерге жеткізу, сондай-ақ апаттық жағдайлар кезінде қызметтердің әрекет ету жеделдігі мен жөндеу жұмыстарының сапасын бақылауға атсалысу көзделген. Тұрғындарды алдын ала ақпараттандыру да назарда болады.
Газбен жабдықтау және басқа инженерлік желілерге қатысты өтініштер нақты қарауды қажет етеді. Жаңа тұрғын аумақтарында инженерлік инфрақұрылымның алдын ала қарастырылуы маңызды. Тұрғын үй құрылысы қарқын алған кезде ауызсу, электр, газ және өзге желілердің қажеттілігі қалалық жоспарлау кезінде ескерілгені жөн.
Жарықтандырылмаған көшелерді анықтап, оларды кезеңдік жоспарға енгізу қауіпсіз орта қалыптастырудың бір бөлігі. Әсіресе тұрғын үйлердің аралық көшелері, балалардың мектепке қатынайтын жолдары және адамдар жиі жүретін қоғамдық орындар назарға алынуы керек. Кешкі уақытта жарықтың жеткіліксіз болуы жаяу жүргіншілердің қозғалысын қиындатып, қоғамдық кеңістікті пайдалануға қолайсыздық туғызуы мүмкін.
Коммуналдық желілерде апаттық жағдай туындаған кезде тек ақауды жою ғана емес, тұрғындарды уақытылы хабардар ету де маңызды. Қандай аумаққа қызмет көрсету уақытша тоқтайтыны, жөндеу жұмыстарының барысы және қызметтің қайта берілуі туралы түсінікті ақпарат қажет. Бағдарламада жауапты қызметтердің әрекет ету жеделдігін, жөндеу сапасын және тұрғындарды алдын ала ақпараттандыруды көтеру қарастырылған.
Ауызсу, электр және газ желілерін жаңғыртуға арналған қалалық инвестициялық және инфрақұрылымдық бағдарламаларда округ аумақтарының қажеттілігін ескеру ұсынылады. Мұндай бағдарламалар техникалық сараптамаға, жобалық құжаттамаға және бюджеттік мүмкіндіктерге сүйенеді. Депутаттық жұмыс осы қажеттіліктерді тиісті деңгейде көтеру және жоспарлау барысында назарға алынуына ықпал ету арқылы жүзеге асады.
Инфрақұрылым мәселелерінің ортақ сипаты – олардың бір-бірімен байланыстылығы. Жол жөндеу кезінде су бұру жүйесін, қоғамдық көлік бағытын және жаяу жүргіншілер қауіпсіздігін қатар ескеру қажет болуы мүмкін. Сондықтан тұрғындардың өтініштерін жеке-жеке тіркеумен қатар, олардың арасындағы байланысты да анықтау маңызды. Бұл ұсыныстарды кешенді түрде қарастыруға мүмкіндік береді.