ЕҢБЕК, КӘСІП ЖӘНЕ ӘЛЕУМЕТТІК МҮМКІНДІКТЕР

Тұрмыс сапасы тек жолдың, жарықтың немесе коммуналдық қызметтің жағдайымен өлшенбейді. Адамның тұрақты табыс табуы, кәсібін дамытуы, баласының сапалы білім алуы, медициналық көмекке қол жеткізуі және бос уақытын қауіпсіз ортада өткізуі де маңызды. Тамабеков Асан Киргизбаевичтің №5 сайлау округіне арналған бағдарламасында осы мәселелер «Еңбек және мүмкіндік» және «Ортақ кеңістік, ортақ қамқорлық» бағыттары аясында қамтылған.
Кандидаттың өмірбаянында өндіріс пен ауыл шаруашылығы салаларындағы еңбек тәжірибесі көрсетілген. Ол 1989 жылғы 31 қазанда Жамбыл облысы, Байзақ ауданы, Түймекент ауылында дүниеге келген. Білімі жоғары, Алматы экономика және статистика академиясын «Қаржы» мамандығы бойынша тәмамдаған. Еңбек жолында «Қазфосфат» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде өндірістік және зертханалық қызметтер атқарған.
Өндірістегі жұмыс технологиялық тәртіпті, сапаны бақылауды және әр кезеңнің өзара байланысын түсінуді талап етеді. Ал шаруашылықты басқару еңбек ресурсын, уақытты, қаражатты және өндірістік қажеттіліктерді үйлестіруге байланысты. Кандидаттың бағдарламасында осы тәжірибелерді қаланың дамуына және тұрғындардың тұрмыс сапасын жақсартуға бағыттау ниеті көрсетілген.
Бағдарламаның ауыл шаруашылығын қолдау бағыты жер, суару, жайылым және шаруашылық инфрақұрылымына қатысты ұсыныстарды құзырлы органдарға жеткізуді қамтиды. Шаруа қожалықтарының күнделікті қызметінде суару жүйесі, техника, өнімді сақтау орындары және өндірістік инфрақұрылым маңызды рөл атқарады. Осы салалардағы кедергілерді анықтау үшін шаруалармен кездесіп, олардың өтініштерін жинақтау қажет.
Ауыл шаруашылығы өнімін өндірумен қатар оны өткізу мәселесі де өзекті. Бағдарламада жергілікті шаруалар мен өнім сатып алушылар арасындағы байланысты дамытуға жәрдемдесу, делдалдық шығындарды азайту және жергілікті өнім өндірушілердің нарыққа шығу мүмкіндіктерін кеңейту жөнінде ұсыныстар енгізу көзделген. Өнім өндіруші мен сатып алушы арасындағы тікелей байланыс нарықтағы ақпараттың қолжетімді болуына ықпал етуі мүмкін.
Мемлекеттік қолдау, несие және субсидия тетіктері туралы ақпараттың ашық болуы шағын және орта шаруашылықтар үшін маңызды. Бағдарламада түсіндіру кездесулерін қолдау және мемлекеттік бағдарламаларға қатысу тәртібі, қаржыландыру талаптары мен қажетті құжаттар туралы ақпараттың қолжетімді болуына атсалысу ұсынылған. Бұл шаруаларға өз мүмкіндіктерін бағалауға көмектеседі.
Ауыл шаруашылығында еңбек өнімділігін арттыру және заманауи технологияларды енгізу мәселелері де қамтылған. Суару жүйесін жетілдіру, техниканы тиімді пайдалану, өнімді сақтау және сапасын бақылау шаруашылықтың тұрақты жұмысына әсер етуі мүмкін. Бағдарламада осы бағыттағы жобалар туралы ақпараттың тұрғындарға қолжетімді болуына ықпал ету көзделеді.
Шағын кәсіпкерлікті қолдау бағдарламаның келесі маңызды бағыты ретінде берілген. Өз кәсібін ашуға ниетті азаматтарға мемлекеттік гранттар, жеңілдетілген несиелер, оқыту бағдарламалары мен қаржылық қолдау құралдары туралы ақпараттың қолжетімді болуы қажет. Кәсіп бастау үшін қаражатпен қатар бизнес-жоспар әзірлеу, заңды рәсімдерді түсіну және нарық сұранысын анықтау да маңызды.
Кәсіпкерлердің жер телімін рәсімдеу, инженерлік желілерге қосылу, нысан ашу және әкімшілік рәсімдер кезінде кездесетін кедергілері де назарда болады. Мұндай мәселелер әртүрлі мемлекеттік органның құзыретіне жатуы мүмкін. Сондықтан кәсіпкерлердің өтініштерін жинақтап, олардың нақты қай кезеңде қиындыққа тап болатынын анықтау қажет.
Шағын өндіріс пен тұрмыстық қызмет көрсету нысандарының дамуы тұрғындарға күнделікті қажет қызметтердің жақын жерде қолжетімді болуына ықпал етеді. Сауда орындары, жөндеу қызметтері, шағын өндіріс және басқа да тұрмыстық қызмет түрлері жергілікті сұранысқа жауап бере алады. Бағдарламада осындай нысандардың дамуына қолайлы жағдай қалыптастыру мәселесін көтеру ұсынылған.
Жұмыс іздеушілер мен жұмыс берушілер арасындағы байланысты дамыту да бағдарламада қарастырылған. Бос жұмыс орындары туралы ақпараттың қолжетімді болуы, еңбек нарығында сұранысқа ие мамандықтар бойынша оқыту және қайта даярлау мүмкіндіктерінің кеңеюі тұрғындардың жұмысқа орналасуына көмектесуі мүмкін. Әсіресе еңбек нарығына алғаш қадам басқан жастар үшін тәжірибе жинау маңызды.
Білім беру саласында балабақша мен мектепке деген сұранысты тұрақты зерделеу міндеті көрсетілген. Тұрғындар санының өсуі, жаңа тұрғын үйлердің салынуы және балалар санының артуы білім беру ұйымдарының қажеттілігіне әсер етеді. Сондықтан ұсыныстарды қарастырғанда қазіргі орын саны, кезек, аумақтың даму қарқыны және балалардың қауіпсіз қатынау мүмкіндігі ескерілуі керек.
Оқу орындарына қауіпсіз қатынау білім беру жағдайының бір бөлігі болып саналады. Мектепке баратын жолдардың жағдайы, жаяу жүргіншілер өткелдері, сыртқы жарықтандыру және балалардың қауіпсіз қозғалысына қажетті жағдайлар бағдарламада арнайы аталған. Бұл мәселелер жол инфрақұрылымымен тығыз байланысты.
Алғашқы медициналық көмектің қолжетімділігі де тұрғындардың өмір сапасына әсер етеді. Бағдарламада медициналық пункттер мен амбулаторияларға қол жеткізу, дәрігерлік қабылдау сапасы және профилактикалық тексерулерден өту мүмкіндіктері жөніндегі мәселелерді тиісті органдарға жеткізу көзделген.
Медициналық мекемелердің материалдық-техникалық жағдайы, қажетті құрал-жабдықтармен қамтамасыз етілуі және медициналық қызметкерлердің жеткіліктілігі бағдарламада қамтылған. Бұл мәселелер денсаулық сақтау саласының уәкілетті органдарының құзыретіне жатады. Депутаттық деңгейде тұрғындардың сұранысын жеткізу және тиісті мәселелерді қалалық мәслихат деңгейінде көтеру мүмкіндігі қарастырылады.
Балалар мен жасөспірімдердің білім алу мүмкіндігі мектептегі оқу процесімен ғана шектелмейді. Қосымша білім беру, үйірмелер мен секциялардың қолжетімділігі баланың қызығушылығы мен қабілетін дамытуға мүмкіндік береді. Бағдарламада мектептердің материалдық-техникалық базасын нығайту және қосымша білім беру бастамаларын қолдау көзделген.
Таза әрі қолайлы аула – ортақ кеңістікке деген жауапкершіліктің көрсеткіші. Бағдарламада қоқыс шығару кестесі, санитарлық тазалық және қараусыз қалған орындарға қатысты мәселелерді қарастыру көзделген. Контейнерлердің жеткіліктілігі, уақытылы тазартылуы және тұрмыстық қалдықтарды белгіленген орындарға шығару тәртібі тұрғындардың күнделікті ортасына әсер етеді.
Ауладағы балалар ойын алаңдары мен спорт орындарының техникалық жағдайын зерделеу де бағдарламаға енгізілген. Қолданыстағы алаңдарды жөндеу қажеттілігін анықтау және тұрғындардың сұранысына сәйкес жаңа ойын әрі спорт алаңдарын орналастыру мәселесін көтеру ұсынылады. Алаңның болуы ғана емес, оның қауіпсіздігі, жабдықтарының жағдайы және кейінгі күтімі де маңызды.
Көгалдандыру жұмыстары ағаш отырғызумен аяқталмайды. Көшеттердің жерсінуі, тұрақты суарылуы және күтіп-бапталуы қажет. Бағдарламада осы жұмыстарға жауапты мекемелердің назарын аудару көзделген. Сонымен қатар аула ішіндегі кеңістікті тиімді пайдалану, жаяу жүргіншілер жолдарын ретке келтіру, орындықтар мен демалыс орындарын орналастыру мәселелері қарастырылады.
«Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасы аясында тазалық акцияларын, сенбіліктерді және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған қоғамдық жұмыстарды қолдау бағдарламаның ортақ кеңістік бағытына кіреді. Бір реттік акциямен шектелмей, аумақтың санитарлық жағдайын тұрақты бақылау, қараусыз қалған орындарды ретке келтіру және рұқсатсыз қоқыс төгу орындарын жою жөніндегі ұсыныстар да қарастырылған.
Жастар мен әлеуметтік қолдау бағыты бірнеше міндетті біріктіреді. Жастардың кәсіби бағдар, спорт және шығармашылық үйірмелерге қолжетімділігін арттыру, жасөспірімдердің бос уақытын тиімді ұйымдастыру және олардың қоғамдық өмірге араласуына мүмкіндік жасау көзделген. Сонымен бірге қарттар, ерекше қажеттілігі бар азаматтар және әлеуметтік қолдауды қажет ететін отбасылардың өтініштерін тиісті мекемелерге жеткізу ұсынылады.
Әлеуметтік қолдауға мұқтаж азаматтар үшін ақпараттың түсінікті әрі қолжетімді болуы маңызды. Бағдарламада мемлекеттік әлеуметтік көмек түрлері мен арнаулы әлеуметтік қызметтер туралы ақпараттың қолжетімді болуына атсалысу қарастырылған. Қажет болған жағдайда қарт адамдардың, жалғызбасты азаматтардың және көмекке мұқтаж отбасылардың тұрмыстық қажеттіліктерін назарда ұстап, оларды тиісті әлеуметтік қызметтермен байланыстыруға жәрдемдесу ұсынылады.
Еріктілер мен қоғамдық бірлестіктердің қатысуы ортақ мәселелерді шешуге тұрғындардың белсенді араласуына мүмкіндік береді. Бағдарламада тұрғындар, еріктілер және қоғамдық бірлестіктер арасындағы ынтымақтастық жобаларына атсалысу, өзара көмек пен қайырымдылық бастамаларын қолдау көзделген. Қоғамдық бастамалар мемлекеттік органдардың міндетін алмастырмайды, бірақ ортақ жауапкершілікті күшейтуге ықпал етеді.
Бұқаралық спортты дамыту және салауатты өмір салтын ұстануға жағдай жасау да бағдарламада аталған. Аула спорты мен қоғамдық спорттық іс-шараларды ұйымдастыру бастамаларын қолдау тұрғындардың дене белсенділігіне мүмкіндік береді. Бұл үшін спорт алаңдарының қолжетімділігі, олардың қауіпсіздігі және әртүрлі жас санатына лайықты болуы маңызды.
Бағдарламадағы еңбек, кәсіп, білім, медицина және қоғамдық кеңістік бағыттары бір-бірінен бөлек емес. Жұмыс орнына жету үшін көлік қажет, кәсіпкерлік нысанның жұмысы үшін инженерлік желілер керек, балалардың білім алуына мектеп пен қауіпсіз жол қажет. Сондықтан округтің дамуына қатысты ұсыныстарды өзара байланыста қарастыру маңызды.