Publisher Theme
I’m a gamer, always have been.

Тұрғындардың тұрмыс сапасы – жайлы қаланың негізгі өлшемі

0

Қаланың дамуы ең алдымен тұрғындардың күнделікті өмірінен көрінеді. Жаңа нысандар мен ірі жобалар қаланың келбетін өзгерткенімен, әр отбасының тұрмыс сапасын айқындайтын мәселелер көбіне қарапайым ортадан басталады: үйдің ауласы, кіреберістің тазалығы, көшедегі жарық, жаяу жүргінші жолы, аялдаманың жағдайы, қоқыстың уақытылы шығарылуы және коммуналдық қызметтердің тұрақтылығы. Тұрғын үшін жайлы қала – күн сайын пайдаланатын кеңістігі қауіпсіз, таза әрі қолжетімді қала.

Тараз қалалық мәслихаты депутаттығына №5 бірмандаттық аумақтық сайлау округі бойынша кандидат Айтбек Алтынай Әбілханқызының сайлауалды бағдарламасында осы мәселелерге басымдық берілген. Бағдарлама тұрғындардың тұрмыс сапасын жақсартуды, аулалар мен ортақ аумақтардың жағдайын зерделеуді, қауіпсіз көшелер мен қолайлы қоғамдық кеңістіктерді дамытуға қатысты ұсыныстар енгізуді көздейді. Мұнда басты назар – тұрғындардың нақты сұранысын анықтап, оны қалалық деңгейде талқылауға шығару.

Кандидат 2000 жылғы 24 қарашада Жамбыл облысы, Жуалы ауданы, Бауыржан Момышұлы ауылында дүниеге келген. М.Х. Дулати атындағы Тараз мемлекеттік университетін «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» мамандығы бойынша тәмамдаған. Еңбек жолын Жамбыл облысы әкімдігінің «Өңірлік коммуникациялар қызметі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінде бастап, «Әлеуметтік медианы талдау және болжау» бөлімінде консультант қызметін атқарған. Бұл кезеңде қоғамдық мәселелерді зерделеу, тұрғындардың пікірлері мен ұсыныстарын талдау және ақпаратпен жұмыс істеу бағытында тәжірибе жинақтаған.

Қоғамдық пікірді талдау барысында тұрғындарды толғандыратын мәселелердің басым бөлігі күнделікті тұрмысқа, әлеуметтік жағдайға, балалардың болашағына, білім мен медициналық қызметтің қолжетімділігіне, тұрғын үй аулаларының жай-күйіне және қоғамдық кеңістіктердің сапасына қатысты екені көрсетілген. Бұл мәселелердің әрқайсысы бір-бірімен байланысты. Мысалы, жарықтандырудың жеткіліксіздігі кешкі уақытта жүріп-тұруға әсер етсе, тротуардың сапасы балалар арбасымен жүретін ата-аналар мен қозғалысы шектеулі азаматтар үшін маңызды.

Бағдарламада тұрғын үйлердің аулалары мен ортақ пайдаланылатын аумақтардың жағдайын тұрақты зерделеу ұсынылған. Аулаішілік жолдар, жаяу жүргіншілер жолдары, орындықтар, балалар алаңдары және демалыс орындары тұрғындардың сұранысына сәйкес қарастырылуы тиіс. Мұндай жұмыстың алғашқы қадамы – әр аумақтың нақты қажеттілігін анықтау. Қай жерде жол жөндеуді қажет етеді, қай аулада балалар алаңының жабдықтары ескірген, қай жерде орындық немесе көлеңкелі орын жетіспейді деген сұрақтарға жауап тұрғындармен тікелей байланыс арқылы жиналуы мүмкін.

Көпқабатты тұрғын үйлердің ортақ аумақтарын күтіп ұстау да жеке назарды қажет етеді. Кіреберістердің тазалығы, аулаішілік жарықтандыру, санитарлық жағдай, шатыр мен жертөленің жай-күйі, кәріз жүйесінің жұмысы – тұрғындар күн сайын кездесетін мәселелер. Бағдарламада осы бағыттар бойынша өтініштерді тиісті мекемелерге жеткізу, қайталанатын шағымдарды жинақтап, олардың себептерін анықтау көзделген. Егер бір мәселе бойынша тұрғындар қайта-қайта өтініш білдірсе, оны тек жекелеген шағым ретінде қарастыру жеткіліксіз.

Қауіпсіз көшелер мен қоғамдық кеңістіктер – жайлы өмірдің келесі маңызды шарты. Бағдарламада көшелер мен аулалардағы жарықтандыруды зерделеу, жарық жеткіліксіз аумақтарды анықтау, балалардың мектепке қатынайтын жолдарына, аялдамаларға және тұрғындар жиі жүретін көшелерге назар аудару қарастырылған. Жарықтандыру тек кешкі көріністі жақсартатын құрал емес. Ол жаяу жүргіншілердің жолды көруіне, көлік жүргізушілерінің айналаны байқауына және тұрғындардың қоғамдық кеңістікті қауіпсіз пайдалануына әсер етеді.

Жаяу жүргіншілер жолдары, жол белгілері мен өткелдердің жағдайы әсіресе мектептер мен балабақшалар маңында маңызды. Балалардың қауіпсіз қатынауы үшін өткелдердің көрінуі, белгілердің дұрыс орналасуы, тротуарлардың бүтіндігі және көлік қозғалысының ұйымдастырылуы назарда болуы керек. Бағдарламада аулаішілік жолдар мен тротуарларды тұрғындардың қажеттілігіне қарай жөндеуді жоспарлауға ықпал ету, балалар арбасының және қозғалысы шектеулі азаматтардың еркін қозғалуына жағдай жасау мәселесін көтеру көрсетілген.

Қоғамдық кеңістік адамның демалуына және өзара араласуына мүмкіндік беруі керек. Сондықтан орындықтар, көлеңкелі орындар, балалар алаңдары мен демалыс аймақтарының болуы маңызды. Қоғамдық көлік аялдамалары да осы ортаның бір бөлігі. Олардың жарықтандырылуы, тазалығы, жолаушыларға қолайлылығы және жауын-шашыннан қорғайтын жағдайы тұрғындардың күнделікті сапарына әсер етеді. Бағдарламада аялдамалардың жай-күйін назарда ұстау, сондай-ақ қозғалысы шектеулі азаматтар үшін пандустар мен арнайы өткелдердің талапқа сай болуын бақылау мәселесін көтеру көзделген.

Қараусыз қалған, санитарлық жағдайы нашар немесе тұрғындарға қауіп төндіретін аумақтарды анықтау да маңызды. Мұндай жерлер кейде ауланың шетінде, пайдаланылмай тұрған алаңда немесе жаяу жүргіншілер жиі өтетін бағытта орналасуы мүмкін. Оларды анықтағаннан кейін жауапты органдарға ұсыныс енгізу, мәселенің сипатын нақтылау және ретке келтіру жолдарын қарастыру қажет. Бұл ретте тұрғындардың хабарламалары мен жергілікті бақылау деректері бірін-бірі толықтыра алады.

Таза аула мен қоршаған орта мәселесі тек коммуналдық қызметтің міндеті емес, тұрғындардың ортақ жауапкершілігімен де байланысты. Бағдарламада қоқыс контейнерлерінің жеткіліктілігі, олардың уақытылы тазартылуы, қалдықтарды шығару кестесінің сақталуы және контейнер алаңдарының санитарлық жағдайын жақсарту мәселелері қамтылған. Рұқсатсыз қоқыс төгілетін орындарды жою жөніндегі ұсыныстар да осы бағытқа кіреді.

Көгалдандыру жұмыстарының нәтижесі отырғызылған көшет санымен ғана өлшенбеуі тиіс. Ағаштар мен бұталардың жерсінуі, суарылуы және тұрақты күтімі қамтамасыз етілгенде ғана жасыл желек ұзақ мерзімге сақталады. Бағдарламада жасыл желектерді көбейту, ағаштар мен бұталарды күтіп-баптау және суару жүйесін ұйымдастыру жөніндегі ұсыныстарды қолдау көзделген. «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасы аясындағы сенбіліктер мен тазалық акцияларын қолдау да экологиялық мәдениетті нығайтуға бағытталған.

Коммуналдық қызметтердің сапасы тұрғындардың тұрмыс тұрақтылығына тікелей әсер етеді. Ауызсу, электр энергиясы, газ және жылумен жабдықтау қызметтерінің сапасына қатысты өтініштерді зерделеу, су қысымының төмендеуі, электр қуатының үзілуі, кәріз жүйесінің істен шығуы және желілердің тозуына байланысты мәселелерді жауапты мекемелерге жеткізу бағдарламада көрсетілген. Коммуналдық желілердің жұмысы бұзылғанда мәселені жедел шешу ғана емес, оның қайталануына себеп болған жағдайларды да қарастыру маңызды.

Инженерлік инфрақұрылымды жоспарлау кезінде аумақтың даму қарқыны мен тұрғындар санының өсуін ескеру қажет. Жаңа тұрғын үйлер мен қоғамдық нысандар салынған кезде қолданыстағы желілерге түсетін жүктеме де өзгеруі мүмкін. Бағдарламада инженерлік желілермен қамтамасыз ету кезінде халық санының өсуі мен аумақтың даму қарқынын ескеруге бағытталған ұсыныстар енгізу көзделген. Апаттық жағдайлар туындаған кезде жөндеу жұмыстарының жеделдігі мен сапасына назар аудару, жоспарлы жөндеу және уақытша ажырату туралы тұрғындарға алдын ала ақпарат берілуіне ықпал ету де маңызды.

Қоғамдық көлік қаланың күнделікті қозғалысын қамтамасыз етеді. Маршруттардың тұрғындардың нақты сұранысына сәйкестігі, автобус қатынасы жеткіліксіз немесе қозғалыс аралығы ұзақ аумақтар, таңертеңгі және кешкі уақыттағы жиілік – осының бәрі жолаушылар үшін маңызды. Бағдарламада маршруттарды зерделеу, қозғалыс жиілігін арттыру қажеттілігін қарастыру, аялдамаларды жарықтандыру және павильондармен қамтамасыз ету мәселесін көтеру ұсынылған.

Қоғамдық көлікті ұйымдастыру кезінде мектептер, медициналық мекемелер, әлеуметтік нысандар және тұрғындар көп шоғырланатын орындарға қатынау мүмкіндігін ескеру қажет. Оқушылар, студенттер, қарт адамдар және мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін маршруттың қолайлылығы ерекше маңызды. Сондықтан көлік мәселесін тек автобустар саны немесе қозғалыс кестесі арқылы емес, тұрғындардың нақты бағыттары мен қажеттіліктері тұрғысынан қарастыру қажет.

Айтбек Алтынай Әбілханқызы депутаттық қызметті тұрғындардың талап-тілегін тыңдау, өзекті мәселелерді анықтау, оларды жауапты мекемелерге жеткізу, шешу жолдарын қарастыру және қабылданған шешімдердің орындалуына бақылау жасау деп түсіндіреді. Бұл ұстаным сайлауалды бағдарламаның мазмұнында да көрініс тапқан. Онда орындалуы мүмкін емес уәделерден гөрі нақты сұранысқа негізделген мәселелерді анықтау және оларды заңды жолмен шешуге ықпал етуге басымдық берілген.

Қалалық мәслихат деңгейіндегі жұмыс барлық мәселені бірден шешуге мүмкіндік бермейді. Депутаттың міндеті – тұрғындардың өтініштерін жүйелеу, тиісті органдармен жұмыс жүргізу, ұсыныстарды мәслихат деңгейінде көтеру және қабылданған шешімдердің орындалу барысына назар аудару. Әр өтініштің қай мекеменің құзыретіне жататынын анықтау, оның шешілу жолын қарастыру және тұрғынға кері байланыс беру жұмыстың ашықтығын арттырады.

Тұрмыс сапасы бір ғана ірі жобамен өлшенбейді. Ол жарық көшеден, таза ауладан, қауіпсіз өткелден, уақытылы көрсетілген коммуналдық қызметтен, қолайлы аялдамадан және күтім жасалған қоғамдық кеңістіктен құралады. №5 сайлау округіне арналған бағдарламада осы күнделікті қажеттіліктерді зерделеу және оларды қалалық мәслихат деңгейінде көтеру негізгі бағыттардың бірі ретінде белгіленген.

Leave A Reply

Your email address will not be published.