Жамбыл облысында халықты әлеуметтік қорғау бағытындағы мемлекеттік қолдау шаралары кезең-кезеңімен іске асырылып келеді. Биыл атаулы әлеуметтік көмек көрсету, аз қамтылған отбасыларды қолдау, балаларға қосымша төлем төлеу, жұмыспен қамтуға жәрдемдесу және жергілікті бюджет есебінен көрсетілетін әлеуметтік көмектерді ұйымдастыру бағытында ауқымды жұмыстар атқарылуда.
2026 жылы облыс бойынша атаулы әлеуметтік көмекпен 35 515 адамды қамту жоспарланған. Бұл мақсатқа республикалық бюджеттен 3,4 млрд теңге қарастырылған. 2026 жылдың 1 маусымындағы жағдай бойынша атаулы әлеуметтік көмек 2 932 отбасындағы 16 325 адамға тағайындалып, оның жалпы көлемі 1,2 млрд теңгені құрады. Оның ішінде 2 825 отбасындағы 15 633 адамға 883,6 млн теңге төленді.
Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда атаулы әлеуметтік көмек алушылар санының азаю үрдісі байқалады. Нақты айтқанда, көмек алушы отбасылар саны 414 отбасыға немесе 12,8 пайызға, ал алушылар саны 2 104 адамға немесе 11,9 пайызға төмендеген. Бұл көрсеткіш халықтың жұмыспен қамтылуының артуымен және әлеуметтік қолдау шараларының тиімділігінің нәтижесі ретінде бағаланады.
Әлеуметтік қолдаудың маңызды бағыттарының бірі – атаулы әлеуметтік көмек алатын отбасылардағы 1 жастан 6 жасқа дейінгі балаларға берілетін ай сайынғы қосымша төлем. Биыл бұл мақсатқа 613,4 млн теңге бөлініп, 12 129 баланы қамту жоспарланған. Есепті кезеңде 5 182 балаға 137,1 млн теңге көлемінде төлем тағайындалып, оның ішінде 4 923 балаға 106,2 млн теңге төленді.
Мемлекет тарапынан көрсетілетін қолдау тек қаржылай төлеммен ғана шектелмейді. Атаулы әлеуметтік көмек алушы еңбекке қабілетті азаматтарды жұмыспен қамтуға бағытталған белсенді шаралар да тұрақты жүзеге асырылуда. Бүгінде шартты ақшалай көмек алатын еңбекке қабілетті 3 244 азаматтың 2 332-сі жұмыспен қамтылған. Осы бағыттағы индикаторлық көрсеткіш жылдық жоспар бойынша 71,8 пайыз болса, есепті кезеңнің қорытындысында 71,9 пайызды құрап, жоспарлы межеден жоғары орындалды.
Әлеуметтік қолдау шаралары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы №523 қаулысына сәйкес жүзеге асырылады. Осы құжат негізінде Тараз қаласы мен аудандық мәслихаттардың бекітілген қағидаларына сәйкес жергілікті бюджет есебінен әлеуметтік көмектер көрсетілуде. Атап айтқанда, Ұлы Отан соғысының ардагерлері мен оларға теңестірілген азаматтарға, еңбек ардагерлеріне, басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлеріне, табиғи зілзала мен өрт салдарынан зардап шеккендерге, әлеуметтік мәні бар аурулары бар азаматтарға, пробация қызметінің есебінде тұрған тұлғаларға, бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған азаматтарға, қарттық жасына байланысты өзіне-өзі күтім жасай алмайтын адамдарға, санаторийлік-курорттық емделуге мұқтаж азаматтарға және тұрғын үйлерін газдандыруға мұқтаж тұрғындарға әлеуметтік көмек беріледі.
Тиісті лауазымдар
2026 жылы аталған бағыттарға жергілікті бюджеттен 1,7 млрд теңге қарастырылып, 9 628 азаматты қамту жоспарланған. Есепті кезеңнің қорытындысы бойынша 6 137 адамға жалпы сомасы 765,1 млн теңге көлемінде әлеуметтік көмек көрсетілді.
Атаулы және мерекелік күндерге байланысты берілетін әлеуметтік төлемдер де уақытылы жүзеге асырылуда. Отан қорғаушылар күніне орай тиісті санаттағы азаматтарға 50 мың теңгеден төленсе, Жеңіс күніне Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне 5 млн теңге, өзге санаттағы азаматтарға 50 мың теңге көлемінде біржолғы әлеуметтік көмек берілді. Сонымен қатар, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасына қатысып, «Жаппай саяси қуғын-сүргіндер құрбандарын ақтау туралы» заңға сәйкес танылған азаматтарға 150 мың теңгеден төленді. Бұл көмектер «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының тізімдері негізінде азаматтардың өтінішінсіз көрсетіледі. Биыл осы бағытта 3 927 адамға 467,4 млн теңге көлемінде әлеуметтік көмек берілді.
Облыста әлеуметтік мәні бар аурулары бар азаматтарды қолдау да тұрақты назарда. Медициналық ұйымдардың анықтамалары негізінде мұндай азаматтарға 15, 20 немесе 25 айлық есептік көрсеткіш көлемінде біржолғы көмек қарастырылған. Сонымен қатар, амбулаториялық жағдайда ем қабылдап жүрген туберкулезбен ауыратын азаматтарға ай сайын 15 АЕК, АИТВ инфекциясы бар кәмелетке толмаған балаларға ай сайын 30 АЕК, ал қатерлі ісікке шалдыққан азаматтарға жылына бір рет 25 АЕК көлемінде әлеуметтік көмек төленеді. 2026 жылдың 1 маусымына дейін облыс бойынша осы санаттағы 1 808 адамға жалпы көлемі 221,7 млн теңге әлеуметтік көмек тағайындалып, толық төленді.
Өмірлік қиын жағдайға тап болған азаматтарды қолдау шаралары да жалғасуда. Табиғи зілзала немесе өрт салдарынан тұрғын үйі мен мүлкіне залал келген азаматтарға 300 АЕК көлемінде біржолғы әлеуметтік көмек көрсетіледі. Есепті кезеңде мұндай көмек 24 азаматқа көрсетіліп, жалпы көлемі 27,9 млн теңгені құрады. Сонымен бірге бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған және пробация қызметінің есебінде тұрған 124 азаматқа 7,9 млн теңге көлемінде әлеуметтік көмек берілді. Ал қарттық жасына байланысты өзіне-өзі күтім жасай алмайтын және өмірлік қиын жағдайға тап болған 17 азаматқа жалпы сомасы 559 мың теңге көлемінде көмек көрсетілді.
Жалпы алғанда, Жамбыл облысында әлеуметтік қорғау жүйесі халықтың әлжуаз топтарын қолдауға, олардың тұрмыс сапасын арттыруға және еңбекке қабілетті азаматтарды жұмыспен қамту арқылы тұрақты табысқа қол жеткізуіне бағытталған. Мемлекеттік және жергілікті бюджет қаражаты есебінен көрсетіліп жатқан әлеуметтік қолдау шаралары өңір тұрғындарының әлеуметтік әл-ауқатын жақсартуға ықпал етіп, әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етудің маңызды тетігіне айналып отыр.
Қажет болса, осы мәтінді облыстық газет стиліне (ресми-публицистикалық тілмен) 5–6 мың таңба көлемінде одан әрі көркемдеп, журналистік мақала ретінде де дайындап бере аламын.
